مهر ۱۲, ۱۴۰۵

ارتودنسی و کامپوزیت، دو روش بسیار پرکاربرد برای زیبایی و درمان دندان است که روز به روز، گستره وسیعتری را در میان مراجعه کنندگان زیبایی، دربرمیگیرد. برای مقایسه ارتودنسی و کامپوزیت، باید اذعان داشت که کاربرد ارتودنسی یا کامپوزیت به جهت درمان دندان کاملا متفاوت میباشد. برای دانستن بهتر این مسئله، ابتدا باید بدانیم که هرکدام از این روشها برای چه افرادی مناسب میباشند. پس در ادامه این مقاله همراه ما باشید تا به مقایسه ارتودنسی و کامپوزیت دندان بپردازیم.
دانستن اینکه کامپوزیت بهتر است یا ارتودنسی، میتواند به شما در انتخاب روش مناسب برای افزایش زیبایی چهره و دندانهایتان کمک کند.
با هر دو روش شما میتوانید از لبخندی زیبا و دندانهایی منظم و یکدست بهرهمند شوید؛ اما ممکن است این آگاهی را نداشته باشید که ارتودنسی برایتان بهتر است یا کامپوزیت؟
شاید افراد زیادی که دارای فاصله بین دندانهای خود هستند، بین انتخاب این دو روش دارای تردید هستند و مقایسه ارتودنسی و کامپوزیت میتواند به آنان کمک کند که با وجود این که هر کدام از این روشها دارای تفاوتهایی هستند، کدام روش را برگزینند. شما باید بدانید که ارتودنسی و کامپوزیت در ماهیت، کاملا متفاوت هستند. ارتودنسی به عبارتی، روشی برای منظم و مرتب کردن دندانها است که در این روش میتوان دندانهای نامتوازن را بهبود بخشید، اما کامپوزیت روشی برای فرمدهی و مرتبسازی اندازه و شکل دندانها میباشد.در بسیاری از موارد، دندانها باید توسط دندانپزشک بررسی گردد تا تعیین شود که چه درمانی برای دندانها مناسب است
دندانپزشک، با معاینه دقیق دندانها و مقایسه ارتودنسی و کامپوزیت، میتواند تشخیص دهد که ارتودنسی مناسب چنین فردی است، یا با کامپوزیت قابلیت اصلاح دارد. به هرحال، مهمترین نکته در همه این موارد این است که فرد با مقایسه ارتودنسی و کامپوزیت، با مشورت متخصص ارتودنسی میتواند خواستههای خود را دقیقا مشخص کند تا بهترین درمان برای او انجام شود.

مسئلهای که برای خیلی از افراد مطرح میشود آن است که ارتودنسی بهتر است یا کامپوزیت؟
در پاسخ به این سؤال میتوان سه عامل مهم و تعیینکننده را مطرح کرد:
برای مثال اگر تنها مسئله و مشکلی که دندانهایتان دارد؛ موقعیت آنهاست و شکل آنها ایرادی ندارد، بهتر است که ارتودنسی را به عنوان راه درمانی انتخاب کنید.
اگر دندان شما بسیار بلند، بسیار کوتاه، شکسته شده و یا ساییده شده باشد؛ بهتراست که به سراغ کامپوزیت بروید. چراکه این روش میتواند بدون تراش دادن دندانهایتان تنها لایهای بر روی آنها اضافه کند. البته باید به این موضوع نیز اشاره کنیم که در برخی از شرایط، دندانها به شدت آسیب دیدهاند و یا حتی فواصل بسیاری در میانشان وجود دارد که در این حالت نیز بهترین راه، استفاده از کامپوزیت دندان است که با توجه به تشخیص پزشک به انجام خواهد رسید.
اگر شکل و موقعیت دندان شما هیچ مشکلی ندارد و صرفا میخواهید که دندانی سفیدتر داشته باشید؛ میتوانید به جای استفاده از کامپوزیت، به دنبال روشهای دیگری مانند بلیچینگ دندان باشید. اما اگر شرایط دندان شما وخیمتر است و دندانها شکل پوسیدهای به خود گرفتهاند، میتوانید در نهایت پس از بهبود آنها از روش کامپوزیت نیز استفاده نمایید.
صاف بودن و منظم بودن دندان ها باعث می شود هنگام خوردن غذا نیرویی که پس از جویدن به لثه ها وارد می شود یکسان باشد. چرا که بعضی دندان ها به ریشه خود فشار زیادی وارد می کنند و باعث آزار می شوند و باعث شکسته شدن دندان ها و زخم شدن لثه ها می شود. ناموزون بودن دندان باعث می شود که غذا به طور مطلوب آسیاب نشود و مشکلات گوارشی را برای شما به وجود آورد. پس از اینکه از ارتودنسی استفاده کردید و دندان های شما نظم و ترتیب پیدا کردند مسواک زدن و تمیز کردن آنها به راحتی اتفاق می افتد چرا که فاصله بین دندان ها نه آنقدر زیاد است که مواد خوراکی بین آنها گیر کند و نه آنقدر کم که اصلا نشود بین آنها را مسواک کشید و همین کار باعث پایین تر آمدن طول عمر دندان ها می شود اما پس ارتودنسی و باز کردن کامل دستگاه ارتودنسی دندان سلامت و طول عمر دندان ها بیشتر می شود.
به دلیل اینکه ارتودنسی با اعمال فشار کنترلشده باعث حرکت تدریجی ریشه و تاج دندانها در استخوان فک میشود، احساس درد و فشار در دندانها یکی از شایعترین تجربهها در روزهای ابتدایی درمان است که معمولاً با مصرف مسکنهای مناسب و رعایت توصیههای متخصص ارتودنسی قابل کنترل خواهد بود. همچنین ممکن است در ابتدای درمان، براکتها و سیمهای ارتودنسی باعث ایجاد خراش، تحریک یا زخم شدن لبها، گونه و زبان شوند تا زمانی که بافتهای دهان به وجود دستگاه ارتودنسی عادت کنند. از طرفی طول دوره درمان ارتودنسی که معمولاً بین ۱۸ تا ۲۴ ماه و در برخی موارد بیشتر است، ممکن است برای برخی افراد طولانی به نظر برسد و نیاز به صبر و همکاری مداوم بیمار داشته باشد. با این حال، این مدت زمان برای رسیدن به نتیجهای پایدار، اصلاح نامرتبی دندانها و ایجاد هماهنگی بهتر بین فکها ضروری است و معمولاً مزایای نهایی درمان بر این سختیهای موقت غلبه میکند.
برای استفاده از کامپوزیت دندان احتیاجی به خراش دادن و کوچک کردن دندان شما نیست و این اطمینان را داشته باشید که دندان های شما هیچ آسیبی نمی بینند. کامپوزیت یک جایگزین مناسب و ارزان قیمت برای لمینت دندان ها است. انجام کامپوزیت دندان ها فقط به یک جلسه مراجعه به دکتر کامپوزیت دندان نیاز دارد. کامپوزیت ها را به راحتی می توان ترمیم و تعویض می باشد.
برای قرار دادن کامپوزیت روی دندان شما هیچ احتیاجی به بیهوشی نیست. اکثر افراد در سنین مختلف می توانند از کامپوزیت استفاده کنند اما توجه داشته باشید که آیا شما احتیاج به کامپوزیت دارید یا اینکه باید با روش های دیگر سلامت دندان های خود را به دست آورید. مراقبت از کامپوزیت کاملا مانند مراقبت از دندان است و احتیاج به هیچ عمل دیگری ندارد.
کامپوزیت دندان به راحتی می تواند لکه دار شود و رنگ خود را از دست بدهد. اینکه در استفاده از کامپوزیت، باعث می شود که در پایان کار دندان برجسته شوند. کامپوزیت بسیار شکننده است و نسبت به لمینت مقاومت بسیار کمتری دارد و با ضربه های کوچک می شکند بنابراین هر چند وقت یکبار مجبور می شوید برای ترمیم و تعویض کامپوزیت ها اقدام کنید. کامپوزیت نسبت به لمینت ها از براقی کمتری برخوردارهستند. اما با استفاده از روش هایی می توان تا حدودی کامپوزیت ها را براق کرد. در ابتدای دوره درمانی دندان های کامپوزیت شده شما نسبت به دما حساس می شوند که با گذشت زمان این مشکل به طور کامل حل می شود. پس از صرف هر وعده غذایی که دارای رنگدانه هستند باید به سرعت مسواک بزنید تا کامپوزیت دندان ها زرد رنگ نشوند.
معمولا زمانی درمان ارتودنسی برای رفع مشکلات دندانها و اصلاح زیبایی انجام میشود که:
در اکثر موارد کامپوزیت دندانها به دلایل زیر انجام میشود:

ارتودنسی و کامپوزیت دندان دو روش متفاوت برای اصلاح و زیباسازی لبخند هستند، اما در بسیاری از موارد میتوانند مکمل یکدیگر باشند. ارتودنسی بیشتر برای اصلاح موقعیت دندانها، مرتب کردن دندانهای کج و بههمریخته، رفع فاصلهها و ناهماهنگیهای دندانی و اصلاح جلو یا عقب بودن دندانها استفاده میشود. انتخاب نوع درمان ارتودنسی نیز باید با توجه به شرایط دندانها و نظر متخصص ارتودنسی انجام شود.
در مقابل، کامپوزیت دندان بیشتر برای اصلاح ظاهر دندانها کاربرد دارد. به کمک کامپوزیت میتوان مشکلاتی مانند شکستگی، لبپریدگی، ناهماهنگی جزئی در طول یا فرم دندانها و برخی تغییرات رنگی را اصلاح کرد. البته اگر دندان دچار پوسیدگی باشد، ابتدا باید پوسیدگی درمان شود و سپس در صورت نیاز از کامپوزیت برای بازسازی و بهبود ظاهر دندان استفاده شود.
در برخی بیماران بهترین نتیجه زمانی به دست میآید که ابتدا با ارتودنسی، موقعیت و نظم دندانها اصلاح شود و سپس با کامپوزیت، فرم، اندازه یا ظاهر بعضی از دندانها تکمیل شود. به همین دلیل ارتودنسی و کامپوزیت را نباید همیشه جایگزین یکدیگر دانست؛ بلکه در بسیاری از طرحهای درمانی، این دو روش در کنار هم میتوانند نتیجهای طبیعیتر، منظمتر و زیباتر برای لبخند ایجاد کنند.
انتخاب بین ارتودنسی و کامپوزیت برای بستن فاصله بین دندانها به مقدار فاصله، علت ایجاد آن، وضعیت بایت و فرم دندانها بستگی دارد. اگر فاصله بین دندانها به دلیل نامرتبی، کوچک بودن قوس فکی، موقعیت نامناسب دندانها یا مشکلات بایت ایجاد شده باشد، معمولاً ارتودنسی انتخاب اصولیتر و ماندگارتری است؛ زیرا در این روش خود دندانها به موقعیت صحیح منتقل میشوند و فاصله بهصورت واقعی بسته میشود.
در مقابل، اگر فاصله بین دندانها کم باشد و موقعیت دندانها و بایت مناسب باشد، میتوان در بعضی موارد با کامپوزیت دندان ظاهر فاصله را اصلاح کرد. در این روش با افزودن مواد کامپوزیتی به کناره دندانها، عرض آنها بیشتر شده و فضای خالی بین دندانها بسته میشود. این روش معمولاً سریعتر است، اما برای همه فاصلههای دندانی مناسب نیست.
در فاصلههای زیاد یا زمانی که دندانها کج، چرخیده یا جلو و عقب باشند، استفاده از کامپوزیت بهتنهایی ممکن است باعث پهن و غیرطبیعی دیده شدن دندانها شود. در چنین شرایطی ابتدا ارتودنسی انجام میشود و پس از مرتب شدن دندانها، در صورت نیاز میتوان از کامپوزیت برای اصلاح جزئی فرم، اندازه یا تقارن دندانها استفاده کرد.

خیر، . هدف اصلی ارتودنسی، مرتب کردن دندانها و قرار دادن آنها در موقعیت صحیح است و در بسیاری از بیماران پس از پایان درمان، فرم و ظاهر دندانها به اندازه کافی مناسب است و نیازی به درمان زیبایی دیگری وجود ندارد. کامپوزیت معمولاً زمانی بعد از ارتودنسی پیشنهاد میشود که با وجود مرتب شدن دندانها، مشکلاتی مانند لبپریدگی، کوتاهی یا بلندی بعضی دندانها، عدم تقارن، فاصلههای بسیار جزئی، تغییر رنگ یا نامتناسب بودن فرم دندانها باقی مانده باشد. در این شرایط، کامپوزیت میتواند بهعنوان یک درمان تکمیلی برای اصلاح جزئی فرم و زیبایی لبخند استفاده شود.
در واقع، همانطور قبلا اشاره کردیم که ارتودنسی و کامپوزیت در برخی بیماران مکمل یکدیگر هستند؛ ارتودنسی موقعیت دندانها را اصلاح میکند و کامپوزیت در صورت نیاز، ظاهر و فرم نهایی آنها را بهبود میدهد. بنابراین تصمیم به انجام کامپوزیت بعد از ارتودنسی باید بر اساس وضعیت دندانها، سلامت مینای دندان و نظر دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی گرفته شود.

در بیشتر موارد، کامپوزیت نمیتواند جایگزین واقعی ارتودنسی شود؛ زیرا این دو درمان هدف متفاوتی دارند. ارتودنسی با حرکت دادن دندانها، موقعیت آنها را در قوس فکی اصلاح میکند و میتواند مشکلاتی مانند کجی، چرخش، رویهمافتادگی دندانها، فاصلههای قابل توجه و برخی ناهماهنگیهای بایت را درمان کند. در مقابل، کامپوزیت بیشتر برای اصلاح ظاهر دندانها به کار میرود. با کامپوزیت میتوان فرم، طول، عرض، رنگ یا لبپریدگی دندان را اصلاح کرد و در بعضی فاصلههای کوچک نیز ظاهر فضای بین دندانها را بست. با این حال، کامپوزیت دندان را به موقعیت جدید منتقل نمیکند و ریشه دندان را جابهجا نمیکند. به همین دلیل، اگر دندانها واقعاً نامرتب، چرخیده یا جلو و عقب باشند، استفاده از کامپوزیت بهجای ارتودنسی ممکن است باعث شود دندانها بیش از حد پهن یا غیرطبیعی به نظر برسند و مشکل اصلی همچنان باقی بماند.
در بعضی موارد خفیف که موقعیت دندانها مناسب است و مشکل فقط ظاهری است، کامپوزیت میتواند بدون نیاز به ارتودنسی نتیجه خوبی ایجاد کند. همچنین در برخی بیماران، بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که ابتدا ارتودنسی انجام شود و سپس برای اصلاح جزئی فرم و زیبایی دندانها از کامپوزیت استفاده شود.
بنابراین، کامپوزیت در موارد محدود میتواند جایگزین درمان ارتودنسی شود، اما برای نامرتبی واقعی دندانها معمولاً جای ارتودنسی را نمیگیرد.
| معیار | کامپوزیت | ارتودنسی |
| هدف اصلی | اصلاح فرم، رنگ و ظاهر دندان | مرتبکردن و اصلاح موقعیت دندانها |
| مناسب برای | شکستگی، بدفرمی، تغییر رنگ و فاصلههای کم | کجی، شلوغی، فاصله و مشکلات بایت |
| نحوه درمان | تغییر ظاهر دندان با مواد کامپوزیتی | جابهجایی واقعی دندانها |
| مدت درمان | معمولاً یک یا چند جلسه | چند ماه تا چند سال |
| ماندگاری | نیازمند مراقبت و ترمیم دورهای | طولانیمدت با استفاده از ریتینر |
| اصلاح بایت | خیر | بله |
| بهترین کاربرد | تکمیل زیبایی لبخند | درمان نامرتبی واقعی دندانها |
| استفاده همزمان | میتواند بعد از ارتودنسی برای اصلاح فرم استفاده شود | میتواند قبل از کامپوزیت انجام شود |
از نظر ماندگاری، نتیجه ارتودنسی معمولاً طولانیمدتتر است؛ زیرا در این روش موقعیت واقعی دندانها اصلاح میشود. البته حفظ نتیجه درمان به استفاده صحیح از ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی پس از پایان درمان بستگی دارد و بدون آن امکان برگشت نسبی دندانها وجود دارد.
در مقابل، کامپوزیت دندان طول عمر محدودتری دارد و ممکن است در طول زمان دچار تغییر رنگ، لبپریدگی، سایش یا شکستگی شود. میزان ماندگاری کامپوزیت به عواملی مانند کیفیت مواد، مهارت دندانپزشک، عادات غذایی، بهداشت دهان و دندان و فشارهای واردشده به دندانها بستگی دارد.
بنابراین اگر هدف، اصلاح پایدار موقعیت دندانها باشد، ارتودنسی انتخاب ماندگارتری است؛ اما کامپوزیت بیشتر یک درمان زیبایی است که ممکن است در سالهای بعد به پولیش، ترمیم یا تعویض نیاز داشته باشد.

بهطور کلی نمیتوان گفت همیشه ارتودنسی یا کامپوزیت گرانتر است، چون هزینه هرکدام به شرایط درمان بستگی دارد. هزینه ارتودنسی بر اساس شدت نامرتبی، نوع ارتودنسی، مدت درمان و نیاز به اقدامات جانبی تعیین میشود، در حالی که هزینه کامپوزیت بیشتر به تعداد دندانها، میزان اصلاح فرم و نوع مواد مصرفی بستگی دارد.
اگر فقط چند دندان نیاز به کامپوزیت داشته باشند، معمولاً هزینه آن از یک دوره کامل ارتودنسی کمتر است؛ اما اگر تعداد زیادی دندان کامپوزیت شوند، مجموع هزینه میتواند قابل توجه باشد. از طرف دیگر، ارتودنسی درمانی طولانیتر و تخصصیتر است و در بسیاری از موارد هزینه اولیه بیشتری دارد.
در نهایت باید توجه داشت که ارتودنسی و کامپوزیت هدف یکسانی ندارند؛ ارتودنسی موقعیت واقعی دندانها را اصلاح میکند، در حالی که کامپوزیت بیشتر برای بهبود ظاهر و فرم دندانها استفاده میشود. بنابراین انتخاب بین این دو نباید فقط بر اساس هزینه انجام شود.
بطور کلی، مقایسه ارتودنسی و کامپوزیت برای رسیدن به یک راه درمانی مناسب برای درمان دندانها یکی از مهمترین و اصلیترین سؤالهایی میباشد که امروزه بسیاری از افراد به دنبال پاسخ مناسبی برای آن هستند.
شما نیز میتوانید برای رسیدن به یک نتیجه ایده آل، درخصوص هر یک از این روشهای زیبایی و درمانی، اطلاعات مورد نیاز را به دست آورید که آشنایی با مزیتها و معایب هر یک از این روشها؛ اعم از ارتودنسی، لمینت، کامپوزیت و یا حتی ایمپلنت میتواند شما را در انتخاب یکی از بهترین آنها یاری کند.
آیا ارتودنسی و کامپوزیت برای من مناسب است؟
اگر ساکن مناطق زعفرانیه، مقدساردبیلی، ولیعصر و سایر محلههای نزدیک به این مناطق هستید و قصد مراجعه به یک مرکز تخصصی دندانپزشکی ارتودنسی در شمال تهران را دارید، میتوانید به مطب زعفرانیه سیمادنت مراجعه نمایید.
آدرس: تهران، زعفرانیه، خیابان مقدس اردبیلی، نبش خیابان ب، ساختمان پزشکان ب، طبقه اول، واحد ۴

علاوه بر مناطق شمالی تهران، کلینیک سیمادنت در غرب تهران نیز شعبهای دیگر دارد و شما میتوانید برای دریافت مشاوره حضوری و نیز انجام ارتودنسی و کامپوزیت به شعبه ستارخان سیمادنت مراجعه کنید. در نتیجه اگر ساکن مناطقی همانند صادقیه، ستارخان، مرزداران،جنت آباد، سعادت آباد یا حتی کرج هستید قصد مراجعه به یک مرکز تخصصی دندانپزشکی در اطراف منزل خود را دارید، میتوانید به مطب ستارخان سیمادنت مراجعه نمایید.
آدرس: تهران، خیابان ستارخان، بین خیابان شادمهر و بهبودی، ساختمان پزشکان ستارخان، طبقه ۵


دکتر مسعود داودیان (متخصص ارتودنسی)، دارای بورد تخصصی ارتودنسی با بیش از ۱۵ سال سابقه در درمان انواع ناهنجاریهای دندان و فک و عضو هیئت مدیره ارتودنتیستهای ایران و موسس انجمن ارتودنتیستهای جوان هستند.