اپن بایت عارضه ای است که در آن دندان های فک بالا با فک پایین فاصله چند میلیمتری دارند. این افراد در گاز زدن مواد غذایی دچار مشکل می شوند. معمولا اپن باید به دلیل عادت های غلطی که در کودکان زیر ۵ سال رایج است اتفاق می افتد. برای درمان این مشکل، راه های گوناگونی وجود دارد که در ادامه به توضیح آن می پردازیم.
در این مقاله عناوین زیر بررسی می شود:
به طور معمول حالت استاندارد دندان ها به گونه ای است که دندان های جلویی فک بالا، دو تا سه میلیمتر از دندان های جلویی فک پایین را می پوشانند. دندان های عقب هر دو فک نیز باید روی یکدیگر قرینه باشند.
یکی از مواردی که نیاز به ارتودنسی دندان در بزرگسالان دارد، اختلال اپن بایت است. اپن بایت به حالتی از دندان ها می گویند که دندان های عقب روی هم قرار گرفته اند اما دندان های جلو، چند میلیمتری از یکدیگر فاصله دارند. درواقع در این اختلال شما نمی توانید به راحتی چیزی را گاز بزنید. دندان های جلو روی یکدیگر قرار نمی گیرند و مشکلاتی در گاز زدن ایجاد می کنند.
اگر دندان های پیشین فک بالا و پایین، با یکدیگر فاصله ای محسوس داشته باشند، فرد به این عارضه مبتلا شده است. مکیدن انگشت دست در کودکی، استفاده طولانی مدت از پستانک، وراثت و برخی از فشارهای فیزیکی می تواند، این عارضه را ایجاد کند.عادت های غلط که در کودکان زیر ۵ سال انجام می شود، معمولا دلیل اصلی پیدایش عارضه است.
این مشکل نه تنها باعث ایجاد ظاهری ناخوشایند در فرد بیمار می شود، بلکه در خوردن غذا نیز اختلال ایجاد می کند. از این رو فرد معمولا دچار مشکلات گوارشی نیز می شود. مشکلات معده و روده، اغلب برای این افراد به وجود می آید. از دیگر مشکلاتی که این عارضه به وجود می آورد، عدم تلفظ برخی حروف همچون “ش” و “ژ” و “س” است.
مشکلات لثه ای و مشکلات صدا دار بودن فک در هنگام جویدن نیز، از دیگر عوارضی است که این اختلال به مرور زمان ایجاد می کند.
اگر در سنین کودکی اقدام به درمان این عارضه کنیم، به احتمال بسیار زیاد، تنها انجام ارتودنسی کفایت می کند. چرا که رشد فک ها را می توان کنترل کرد و با جابجایی فک توسط دستگاه های مخصوص ارتودنسی، عارضه اپن بایت را درمان کرد. به طور کلی درمان این مشکل با سه روش انجام می گیرد. در شرایطی که مشکل خفیف باشد، اندکی جابجایی در دندان ها منجر به درمان آن می شود.
اگر دندان ها دارای اپن بایت شدیدتری باشد و فرد بیمار در سن رشد باشد، می توان با کمک براکت ها و هدگیرها رشد فک را کنترل کرد و اپن عارضه را درمان کرد. در صورتی که سن رشد بیمار گذشته باشد و استخوان ها مستحکم تر شده باشد، برای درمان اپن مشکل باید جراحی فک انجام گیرد. متخصص و جراح فک، با برداشتن بخشی از فک بالا و همتراز کردن آن با فک پایین، این مشکل را برای همیشه برطرف می کند.
یکی از ابزارهای درمانی ، استفاده از انکوریج اسکلتی است. انکوریج اسکلتی همراه با وسیله ای به نام گگ دهانی، باعث عقب تر رفتن دندان های انتهایی می شود و این حالت، به درمان این مشکل کمک می کند.
در صورتی که رشد استخوان در بزرگسالان متوقف شده باشد و مشکل اپن بایت به حدی شدید باشد که با انجام ارتودنسی درمان نشود، باید از روش سخت تر و مطمئن تری استفاده کرد. جراحی راه حلی قطعی برای درمان این مشکل است. جراحی اصلاحی فک، موقعیت فک را تغییر می دهد و با ایجاد موقعیتی جدید که کاملا همسان با دندان ها است، اپن بایت درمان می شود. این جراحی زیر نظر متخصص ارتودنسی جراح فک و صورت انجام می گیرد.
هزینه درمان در هر فردی متفاوت از دیگری است. اگر بیمار تنها به ارتودنسی نیاز داشته باشد، باید هزینه ارتودنسی دندان را بپردازد اما اگر درمان به جراحی فک کشیده شود، باید هزینه جراحی نیز به سایر هزینه ها اضافه شود. هر چقدر درمان در سنین کمتری انجام شود، از هزینه هایی که در بزرگسالی باید انجام شود، کاسته می شود. برای اطلاعات دقیق از هزینه درمان، در ابتدا باید مراجعه حضوری به مطب داشته باشید.
دکتر مسعود داودیان (متخصص ارتودنسی)، دارای بورد تخصصی ارتودنسی با بیش از ۱۲ سال سابقه در درمان انواع ناهنجاریهای دندان و فک و عضو هیئت مدیره ارتودنتیستهای ایران و موسس انجمن ارتودنتیستهای جوان هستند.